KNX Bedienings apparaten
Met KNX bedieningsapparaten bedien je verlichting, zonwering, verwarming, koeling, ventilatie, scènes en andere Smart Home functies direct vanuit de ruimte. Deze bedieningscomponenten vormen de gebruikersinterface van een KNX-installatie en zorgen voor een comfortabele, intuïtieve en centrale bediening van alle aangesloten KNX-functies. Afhankelijk van het type bediening kies je voor drukknoppen, tastsensoren, touchpanels, ruimtecontrollers of multifunctionele bedieningspanelen.
Het assortiment omvat onder andere KNX tastsensoren, drukknoppen, ruimtecontrollers, touchbedieningen, multifunctionele bedieningspanelen en thermostaatbedieningen. Veel bedieningsapparaten ondersteunen functies zoals schakelen, dimmen, jaloezie- en rolluikbesturing, scènebediening, klimaatregeling, statusindicatie, aanwezigheidsfuncties en energie-informatie. De meeste apparaten worden rechtstreeks aangesloten op de KNX TP-bus en volledig geconfigureerd met ETS-software, waardoor de functies per toets, pagina of ruimte volledig naar wens kunnen worden ingesteld. Zo realiseer je een stijlvolle, gebruiksvriendelijke en toekomstbestendige bediening voor iedere KNX Smart Home of professionele gebouwautomatiseringsinstallatie.
KNX bedieningsapparaten: de knop aan de wand
Bij KNX zit de intelligentie in de meterkast, maar bedienen doe je gewoon aan de wand. Een KNX-bediening ziet eruit als een normale schakelaar en voelt ook zo, maar hij schakelt geen stroom. Hij stuurt een bericht over de buskabel, en het apparaat in de verdeler doet de rest.
Dat verschil is precies waarom deze knoppen zoveel meer kunnen. Eén druk kan het licht dimmen, de zonwering laten zakken en de verwarming lager zetten. Lang drukken kan iets anders doen dan kort drukken. En wat een knop doet, verander je later in de software, zonder een draad te verleggen.
Op deze pagina staan drie soorten naast elkaar: de tastsensor, het drukcontact en de busaankoppelaar. Ze zien er aan de wand vergelijkbaar uit, maar ze verschillen in wat ze kunnen en in wat je erbij moet bestellen.
- Bediening via de bus
- Functie later aanpasbaar
- Meerdere functies per knop
Tastsensor, drukcontact of busaankoppelaar?
Dit is de vraag waarmee je begint, want de drie zijn niet uitwisselbaar. Het verschil zit in hoeveel een apparaat kan, en in of de busaankoppelaar er al in zit of dat je hem apart moet kopen.
| Soort | Wat het is | Wat je erbij bestelt |
|---|---|---|
| Drukcontact | De eenvoudigste KNX-bediening. Een wip met één of twee bedieningsvlakken, met de busaankoppelaar erin en een temperatuursensor | Niets. De wip zit erbij en je kiest hem in een van de acht kleuren |
| Tastsensor 4 | De volwaardige bediening. Meer bedieningsvlakken, instelbare status-leds en meer functies per knop. Busaankoppelaar zit erin | Een wippenset. Die is niet meegeleverd en kies je apart, ook in de gewenste opdruk |
| Tastsensor 3 | De oudere opzet, nog altijd veel gebruikt. Het opzetstuk is los van het basiselement | Een wippenset én een busaankoppelaar 3, want die zit hier niet in het opzetstuk |
| Busaankoppelaar | Geen bediening op zichzelf. Het basiselement dat in de doos zit en de verbinding met de bus maakt | Het opzetstuk dat erop komt. Zonder opzetstuk doet een busaankoppelaar niets |
De waarden hierboven zijn bedoeld om je op weg te helpen. Kijk voor de exacte gegevens altijd in de handleiding van het product zelf, of vraag het ons even na.
Zo kies je snel. Wil je gewoon een nette knop die licht en zonwering bedient, dan is een drukcontact het eenvoudigst: compleet, in de kleur die je kiest, en er hoeft niets bij. Wil je meer functies op één plek, met status-leds die je kunt instellen, dan is een tastsensor de juiste. Vervang of breid je een bestaande installatie uit, kijk dan eerst wat er al hangt.
Let op de wippenset bij een tastsensor. Dat is het onderdeel dat je aanraakt, en het wordt apart geleverd. Een tastsensor zonder wippenset is niet te bedienen. Dit is de meest gemaakte vergissing bij een bestelling.
Wat kan zo'n knop allemaal doen?
Een KNX-bediening stuurt een bericht, en wat er met dat bericht gebeurt bepaal je in de programmering. Daardoor kan één knop veel meer dan aan en uit.
- Schakelen en dimmen Aan, uit en traploos dimmen. Bij de nieuwere sensoren ook de kleurtemperatuur, dus warm licht in de avond en koel licht overdag.
- Zonwering en rolluiken Omhoog, omlaag en op stand zetten, inclusief het kantelen van lamellen.
- Scènes Eén druk die meerdere dingen tegelijk doet: het licht op stand, de zonwering omlaag en de verwarming lager.
- Verwarming De temperatuur per ruimte instellen. Veel bedieningen meten die temperatuur zelf, met een sensor in het apparaat.
- Kort of lang drukken Kort drukken kan het licht schakelen en lang drukken kan dimmen. Zo doe je met één knop twee dingen.
- Audio en meer Bij sommige uitvoeringen ook Sonos, Philips Hue, een garagedeur of een trappenhuisfunctie.
Wat een knop doet, ligt niet vast. Dat is het grootste voordeel ten opzichte van een gewone schakelaar. Verbouw je later, of blijkt een indeling in de praktijk niet te werken, dan wordt de functie in de software aangepast. Er hoeft geen draad verlegd te worden en er hoeft niet gehakt te worden.
Status-leds: klein detail, groot verschil
Bijna elke KNX-bediening heeft ledjes bij de bedieningsvlakken. Ze lijken een detail, maar in de praktijk bepalen ze hoe prettig een knop werkt.
| Uitvoering | Wat de leds doen | Waar je dat merkt |
|---|---|---|
| Tastsensor 3 Basis | Twee rode status-leds per bedieningsvlak, plus een witte bedrijfs-led | Je ziet of iets aanstaat, maar de kleur ligt vast |
| Tastsensor 3 Komfort | Status-leds in drie kleuren, plus een temperatuursensor in het apparaat | Onderscheid maken tussen bijvoorbeeld verlichting en zonwering |
| Tastsensor 4.55 Standard | Rood, groen of blauw, in zes helderheidsniveaus instelbaar | 's Nachts zachter, overdag beter zichtbaar. Dat scheelt in een slaapkamer |
| Tastsensor 4.55 Komfort | Acht kleuren: rood, groen, blauw, geel, cyaan, oranje, paars en wit | Per functie een eigen kleur, zodat je in het donker meteen de juiste knop vindt |
| Drukcontact | Rood, groen of blauw, in vijf helderheidsniveaus en uit te zetten | Genoeg om te zien dat een knop werkt, zonder dat het opvalt |
De waarden hierboven zijn bedoeld om je op weg te helpen. Kijk voor de exacte gegevens altijd in de handleiding van het product zelf, of vraag het ons even na.
Denk aan de slaapkamer. Een led die niet te dimmen is, brandt 's nachts gewoon door. Alle nieuwere uitvoeringen kun je zachter zetten of helemaal uitschakelen, en bij sommige gaat dat automatisch via een nachtstand. Dat is een van de weinige eigenschappen waar mensen zich achteraf echt aan storen, dus neem het mee in je keuze.
Wat zit erin en wat moet erbij?
De belangrijkste praktische vraag bij het bestellen. Sommige onderdelen zitten erbij, andere niet, en dat verschilt per serie.
| Onderdeel | Drukcontact | Tastsensor 4 | Tastsensor 3 |
|---|---|---|---|
| Busaankoppelaar | Zit erin | Zit erin | Apart bestellen: busaankoppelaar 3 |
| Wip of wippenset | Zit erbij, in de gekozen kleur | Apart bestellen | Apart bestellen |
| Aansluit- en aftakklem | Zit erbij | Zit erbij | Zit bij de busaankoppelaar |
| Temperatuursensor | Ingebouwd | Ingebouwd | Alleen bij de Komfort-uitvoering |
| Inbouwdoos | Een gewone inbouwdoos | Een gewone inbouwdoos | Een gewone inbouwdoos |
| Inbouwdiepte | 15 mm | 13,8 mm | 25 mm voor de busaankoppelaar |
De waarden hierboven zijn bedoeld om je op weg te helpen. Kijk voor de exacte gegevens altijd in de handleiding van het product zelf, of vraag het ons even na.
Een KNX-bediening past in een gewone inbouwdoos. Dat is een prettig verschil met de bedienschermen, waar je vaak een speciale of extra diepe doos voor nodig hebt. Vervang je een klassieke schakelaar door een KNX-bediening, dan kan de doos die er zit in de meeste gevallen blijven zitten.
Denk aan de buskabel. Waar een gewone schakelaar op 230 volt zit, hoort bij een KNX-bediening de groene buskabel. Bij nieuwbouw trek je die overal naartoe waar ooit een knop kan komen; dat kost bijna niets extra en scheelt later veel. Kijk voor de voeding van die bus bij onze KNX voedingen.
Bediening kiezen bij een nieuwe of bestaande installatie
Of je nu vanaf nul begint of iets uitbreidt, de aanpak verschilt.
Nieuwbouw of een grote verbouwing
Je bent vrij in je keuze. Bepaal per plek hoeveel functies je wilt kunnen bedienen en kies daar het aantal bedieningsvlakken bij. Houd één serie aan in de hele woning, want dan ziet alles er hetzelfde uit en past het op dezelfde inbouwdozen.
Uitbreiden van een bestaande KNX-installatie
Kijk eerst wat er hangt. Werkt je woning met tastsensoren 3, dan heb je per plek ook een busaankoppelaar 3 nodig. Werkt hij met tastsensoren 4, dan zit die er al in. Stuur ons een foto van een bestaand apparaat, dan zien we meestal meteen om welke serie het gaat.
Eén knop vervangen
Gaat er iets stuk, vervang het dan door hetzelfde type. Dan kan je installateur de bestaande programmering er zo weer op zetten, zonder dat het hele project opnieuw door hoeft.
Opdruk en belettering
Bij de wippensets kun je kiezen voor een blanco uitvoering, een uitvoering met tekstkader of individueel gelaserde tekst. Vooral bij een centrale knop met meerdere functies scheelt dat uitleg aan bezoek.
Kies je bediening
Hieronder staan de soorten bedieningsapparaten die wij voeren, plus de categorieën die het dichtst bij deze pagina liggen.
- Tastsensoren De volwaardige wandbediening: meerdere bedieningsvlakken, status-leds en vaak een temperatuursensor.
- Drukcontact De eenvoudige variant met wip, compleet geleverd in acht kleuren en met de busaankoppelaar erin.
- Busaankoppelaar Het basiselement achter een opzetstuk, dat de verbinding met de KNX-bus verzorgt.
- KNX displays Bedienschermen voor aan de wand, van 4 tot 10 inch.
- KNX servers Visualisatie en logica in de meterkast, en bediening via een app.
- Voedingen De busvoeding en de hulpvoedingen voor je installatie.
- Alle KNX producten Het volledige KNX-assortiment, van actoren en sensoren tot buskabel.
Veelgestelde vragen over KNX bedieningsapparaten
Wat is het verschil tussen een tastsensor en een drukcontact?
Een drukcontact is de eenvoudige variant: een wip met één of twee bedieningsvlakken, compleet geleverd in de kleur die je kiest, met de busaankoppelaar en een temperatuursensor erin. Een tastsensor kan meer: meer bedieningsvlakken, instelbare status-leds en meer functies per knop. Bij een tastsensor bestel je de wippenset apart.
Wat doet een busaankoppelaar precies?
Die maakt de verbinding tussen de KNX-bus en een opzetstuk. Het is geen bediening op zichzelf: pas met een opzetstuk erop wordt het een werkend apparaat. Bij een tastsensor 4 en bij een drukcontact zit die koppeling al in het apparaat, dus dan heb je hem niet apart nodig.
Heb ik een busaankoppelaar nodig?
Alleen bij apparaten die er geen ingebouwd hebben. Dat geldt voor de tastsensor 3 en voor andere opzetstukken uit die serie. Bij een tastsensor 4 en bij een drukcontact zit de busaankoppelaar in het apparaat en bestel je hem dus niet apart.
Zit de wip bij een tastsensor inbegrepen?
Nee, en dat is de meest gemaakte vergissing bij een bestelling. Er zit een programmaneutrale inbedrijfstellingswip bij waarmee je installateur het apparaat kan inregelen, maar de wippenset die je uiteindelijk aanraakt bestel je apart. Bij een drukcontact zit de wip er wel bij.
Kan ik zelf kiezen wat een knop doet?
Ja, en dat kan later ook nog veranderen. Een KNX-bediening stuurt alleen een bericht over de bus; wat er met dat bericht gebeurt, staat in de programmering. Werkt een indeling in de praktijk niet, dan wordt die in de software aangepast zonder dat er een draad verlegd hoeft te worden.
Meet een KNX-bediening ook de temperatuur?
Bij veel uitvoeringen wel. Het drukcontact en de tastsensor 4 hebben een temperatuursensor ingebouwd. Bij de tastsensor 3 zit die alleen in de Komfort-uitvoering. De Komfort-uitvoering van de tastsensor 4.55 meet daarnaast ook de luchtvochtigheid en heeft een ingang voor een externe voeler, bijvoorbeeld voor de vloertemperatuur.
Passen deze bedieningen in een gewone inbouwdoos?
Ja. De inbouwdiepte is 13,8 millimeter bij de tastsensor 4, 15 millimeter bij het drukcontact en 25 millimeter bij de busaankoppelaar 3. Dat past in een standaard inbouwdoos, dus bij het vervangen van een klassieke schakelaar kan de doos meestal blijven zitten.
Kan ik een KNX-bediening op de plek van een gewone schakelaar zetten?
De doos wel, de bedrading niet. Een KNX-bediening zit op de groene buskabel en niet op 230 volt. Ligt er alleen een 230 volt draad naar die plek, dan moet er alsnog buskabel naartoe. Dat is bij een verbouwing vaak het punt waarop het lastig wordt, dus kijk daar vooraf naar.
Kan ik de status-leds 's nachts uitzetten?
Bij de nieuwere uitvoeringen wel. De tastsensor 4.55 kent zes helderheidsniveaus en het drukcontact vijf plus uit. Er is bovendien een nachtstand die de leds automatisch zachter zet. Bij oudere uitvoeringen ligt de helderheid vast, en dat merk je in een slaapkamer.
Wat betekent tweekanaalsbediening?
Dat één bedieningsvlak twee verschillende dingen doet, afhankelijk van hoe je erop drukt. Kort drukken schakelt bijvoorbeeld het licht en lang drukken dimt het. Zo haal je meer functies uit hetzelfde aantal knoppen, wat handig is op een plek waar je maar één inbouwdoos hebt.
Wat is KNX Data Secure?
Dat is de beveiligde variant van het KNX-protocol, waarbij de berichten op de bus versleuteld worden verstuurd. Voor een woning is dat vooral relevant als de buskabel op plekken loopt waar iemand erbij kan, bijvoorbeeld bij een buitenpost. De tastsensor 4.55 Standard ondersteunt het.
Hoe wordt zo'n bediening ingesteld?
Met ETS, de standaardsoftware van KNX, en dat is werk voor je installateur. Bij het inregelen wordt per bedieningsvlak vastgelegd wat het doet, welke kleur de led krijgt en hoe helder die is. Vraag je installateur het ETS-project te bewaren en jou een kopie te geven, dan is een latere aanpassing eenvoudig.
Kan ik zelf een KNX-bediening vervangen?
Het aansluiten is eenvoudig, want de KNX-bus is laagspanning en er zit een aansluit- en aftakklem bij. Het programmeren is een ander verhaal: dat gaat met ETS, de betaalde standaardsoftware van KNX, en daar heb je kennis en een licentie voor nodig. Vervang je een defect apparaat door precies hetzelfde type, dan kan je installateur de oude instellingen er meestal zo weer op zetten.
Werkt een bediening van het ene merk met apparaten van een ander merk?
Ja. KNX is een open standaard, dus een tastsensor van Gira bedient prima een dimactor van een ander merk. Wat wel aan het merk vastzit, zijn de eigen systemen die ernaast bestaan, zoals Gira One. Twijfel je of jouw combinatie werkt, leg het ons dan even voor.
Hoeveel bedieningen kan ik in huis hangen?
Dat wordt begrensd door je busvoeding en niet door het systeem. Elk apparaat trekt een beetje stroom van de bus, en je installateur telt dat op om te bepalen of de voeding groot genoeg is. Bij een woning loop je daar zelden tegenaan; kijk bij twijfel bij onze KNX voedingen.
Bekijk het in onze showroom
Een knop beoordeel je met je vinger. Hoe zwaar drukt hij, hoe klinkt hij, en hoe fel zijn de ledjes in het donker. In onze showroom in Capelle aan den IJssel hangen de series naast elkaar, zodat je ze kunt vergelijken voordat je een hele woning bestelt.
Voor uitgebreid advies raden we aan vooraf een afspraak te maken, zodat we rustig de tijd voor je kunnen nemen.
Hulp nodig bij het kiezen?
Vertel ons per ruimte wat je wilt kunnen bedienen, dan zeggen wij hoeveel bedieningsvlakken je nodig hebt, welke serie past en welke wippensets daarbij horen. Heb je al een installatie, stuur dan een foto van een bestaand apparaat, dan zien we meestal meteen om welke serie het gaat.
Bekijk onze dienst domotica samenstellen, of onze installatieservice en programmering. Werkt er al iets niet meer, kijk dan bij onderhoud, storing en uitbreiding. Je kunt ook gewoon contact met ons opnemen.
Van een eenvoudig drukcontact tot een tastsensor met meerdere functies per knop.
Bekijk alle bedieningsapparaten Laat het samenstellen Contact opnemen