Standaard dimmen
Met KNX standaard dimactoren dim je verlichting rechtstreeks binnen een KNX-installatie zonder gebruik te maken van een extern DALI-systeem. Deze dimactoren zijn geschikt voor het aansturen van dimbare ledverlichting, halogeenverlichting en andere ondersteunde lichtbronnen via faseafsnijding of faseaansnijding. De verlichting kan eenvoudig worden bediend met KNX drukknoppen, tastsensoren, touchscreens, apps, tijdschema’s, scènes en geautomatiseerde Smart Home functies.
Het assortiment omvat zowel 1-voudige, 2-voudige, 4-voudige als meerkanaals dimactoren voor woningen en professionele KNX-projecten. Veel dimactoren beschikken over functies zoals automatische lastdetectie, zachte dimcurves, minimale en maximale dimniveaus, scènebediening, centraal dimmen, trappenhuisfuncties, statusindicatie, handbediening op de module en uitgebreide diagnosemogelijkheden. Alle dimactoren worden aangesloten op de KNX TP-bus en volledig geconfigureerd met ETS-software, zodat iedere dimkring optimaal kan worden afgestemd op de gebruikte verlichting en de gewenste bediening. Zo realiseer je een flexibele, comfortabele en energiezuinige oplossing voor het direct dimmen van verlichting binnen jouw KNX Smart Home of gebouwautomatiseringsinstallatie.
Standaard dimmen: de dimactor in je meterkast
Dit is de gewone manier van dimmen, en voor de meeste woningen ook de juiste. Er loopt gewoon een 230 volt draad naar je lamp, en het apparaat in de meterkast knijpt die spanning af. Geen extra kabel, geen adressen, geen aparte bus.
Het apparaat heet een dimactor en zit op de DIN-rail. Je tastsensor stuurt alleen een bericht over de KNX-bus; de dimactor doet het echte werk. Daardoor kun je later ook veranderen welke knop welke lamp dimt, zonder een draad te verleggen.
Waar het bij het bestellen op aankomt: hoeveel watt er per kanaal hangt, en dan vooral de ondergrens. Bij ledverlichting is te weinig vermogen namelijk het probleem, niet te veel.
- Geen extra bedrading
- Let op het minimum
- Twee tot zes kanalen
Hoeveel kanalen heb je nodig?
Eén kanaal per lichtgroep die je apart wilt kunnen dimmen. Een woonkamer met spots aan het plafond, een eettafellamp en een leeslamp bij de bank zijn dus drie kanalen, ook al zitten ze in dezelfde ruimte.
| Aantal kanalen | Vermogen per kanaal | Waarvoor dit past |
|---|---|---|
| Eén kanaal | Tot ongeveer 500 watt, dus het zwaarste dat er is | Eén grote groep. Bijvoorbeeld een woonkamerplafond vol spots of alle buitenverlichting samen |
| Twee kanalen | Ongeveer 300 watt per kanaal | Twee lichtgroepen. Prettig als aanvulling wanneer je vier kanalen al vol hebt |
| Vier kanalen | Ongeveer 210 tot 300 watt per kanaal | De meest gekozen maat. Vier lichtgroepen in een woning, bijvoorbeeld woonkamer, keuken, hal en eetgedeelte |
| Zes kanalen | Ongeveer 210 watt per kanaal | Een woning waarin je veel groepen apart wilt dimmen, of een verdieping met veel losse plekken |
De waarden hierboven zijn bedoeld om je op weg te helpen. Kijk voor de exacte gegevens altijd in de handleiding van het product zelf, of vraag het ons even na.
Vier kanalen is niet altijd genoeg. Mensen tellen kamers, maar je moet lichtgroepen tellen. Een gemiddelde woonkamer heeft er al snel twee of drie, en dan zit je met alleen de begane grond al aan je maximum. Loop je plattegrond langs en zet per ruimte op welke lampen los moeten kunnen.
Kanalen koppelen mag. Heb je één groep die zwaarder is dan een kanaal aankan, dan kun je bij de meeste dimactoren twee kanalen aan elkaar koppelen. Je levert er een kanaal mee in, maar je hoeft geen apart zwaar apparaat te kopen.
Het minimumvermogen: waar het meestal misgaat
Een dimactor heeft een maximum, maar hij heeft ook een minimum. Dat minimum is bij ledverlichting het echte struikelblok, want led gebruikt zo weinig stroom dat je er makkelijk onder zakt.
| Soort dimactor | Werkt vanaf | Wat dat betekent |
|---|---|---|
| Gewone universele dimactor | Ongeveer 20 watt | Reken uit wat er hangt: vier ledspots van 5 watt is precies 20 en dus krap. Drie stuks halen het niet |
| Speciale led-dimmer | Ongeveer 2 watt | Ook een enkele ledspot dimt hiermee netjes. Dit is de reden dat deze apparaten bestaan |
| Zelflerende dimmer | Meet de last en stelt zichzelf in | Neemt je het uitzoekwerk uit handen, maar kijk nog steeds naar de opgegeven ondergrens |
De waarden hierboven zijn bedoeld om je op weg te helpen. Kijk voor de exacte gegevens altijd in de handleiding van het product zelf, of vraag het ons even na.
Zo reken je het uit. Tel het vermogen van alle lampen aan die ene uitgang bij elkaar op. Staat er op de lamp 5 watt en heb je er zes, dan is dat 30 watt en zit je bij een gewone dimactor goed. Heb je er drie, dus 15 watt, dan heb je een led-dimmer nodig of moet je die groep samenvoegen met een andere.
Let op bij een sfeerlamp of een enkele spot. Precies die kleine groepen waarvan je zou denken dat ze het makkelijkst zijn, geven de meeste problemen. Eén ledspot van 4 watt aan een gewone dimactor werkt vrijwel zeker niet naar behoren.
Te weinig watt geeft klachten die je niet meteen thuisbrengt. Het licht flikkert op lage stand, gaat pas aan als je hem al halverwege hebt gedimd, blijft zwak nagloeien nadat je hem hebt uitgezet, of doet het gewoon helemaal niet. Dat lijkt op een kapotte lamp maar is het niet. Reken daarom per groep na hoeveel watt er werkelijk hangt.
Welke lampen kun je dimmen?
Niet elke lamp die "dimbaar" heet, dimt ook mooi. Dat ligt niet aan KNX maar aan de lamp zelf, en aan de manier waarop de dimmer de spanning afknijpt.
- Gloeilamp en halogeen De makkelijkste. Dimmen tot vrijwel nul, zonder gedoe, en het licht wordt warmer naarmate je verder dimt. Wel weinig zuinig.
- Dimbare ledlampen Verreweg het meest gebruikt. Let op het woord dimbaar op de doos, en op of de fabrikant fase-afsnijding noemt. Goedkope ledlampen dimmen vaak maar tot een procent of tien en springen daaronder uit.
- Led met elektronische trafo Werkt goed, mits de trafo dimbaar is. Kijk daar apart naar, want de lamp kan dimbaar zijn terwijl de trafo dat niet is.
- Led met wikkeltrafo De ouderwetse zware trafo. Kan, maar vraagt fase-aansnijding en beperkt hoeveel je erop kwijt kunt.
- Spaarlampen Alleen als er uitdrukkelijk dimbaar op staat, en zelfs dan is het resultaat wisselend. Weinig mensen kiezen hier nog voor.
- Niet dimbare led Nooit op een dimactor zetten. De lamp gaat flikkeren en de driver gaat er op termijn aan kapot.
Koop je verlichting en je dimmer het liefst samen. Of in elk geval: weet welke lampen er komen voordat je de dimactor bestelt. Wij kunnen dan nakijken of de combinatie werkt en hoeveel je per kanaal kwijt kunt. Achteraf een lamp vervangen omdat hij niet lekker dimt kost meer dan vooraf even nadenken.
Meng geen soorten op één uitgang. Een kanaal kan maar één manier van dimmen gebruiken. Ledspots samen met een halogeenlamp aan dezelfde uitgang gaat vrijwel altijd ergens knellen. Houd per uitgang één soort verlichting aan.
Wat kan een dimactor nog meer?
Het is meer dan een schuifregelaar in een kastje. De functies hieronder zitten in het apparaat en werken door, ook als de rest van je installatie het even niet doet.
- Scènes Standen die met één druk worden opgeroepen: eten, tv-kijken, bezoek. Bij de uitgebreide uitvoeringen tot 64 per kanaal.
- Trappenhuisfunctie Licht dat na een ingestelde tijd vanzelf uitgaat, met een waarschuwing vlak voordat het gebeurt. Handig in een gang of berging.
- Zacht aan en zacht uit Het licht komt langzaam op in plaats van meteen op volle sterkte. In een slaapkamer is dat het verschil tussen wakker worden en wakker schrikken.
- Inschakelhelderheid Instellen op welke stand het licht aangaat. Bijvoorbeeld de gang 's nachts op twintig procent.
- Logische functies Bij de uitgebreide uitvoeringen zitten er zelfstandige logische functies in, zodat je voorwaarden kunt maken zonder server.
- Handbediening Knoppen op het apparaat zelf, ook bruikbaar zonder busspanning. Bij een storing krijg je zo altijd nog licht.
- Beveiligd Bestand tegen nullast, kortsluiting en te hoge temperatuur, met een elektronische zekering en temperatuurbewaking.
- Terugmelding Het apparaat meldt de stand terug, zodat je scherm of app laat zien wat er werkelijk brandt.
Wat je per merk vindt
Kort wat je van elk merk kunt verwachten, zodat je weet waar je naar kijkt.
Gira
Dimactoren in één, twee en vier kanalen. Bij de vierkanaals versie kies je tussen Standard, die ook met Gira One werkt, en Komfort, met meer scènes per kanaal, eigen logica en zacht aan- en uitschakelen.
ABB Busch-Jaeger
De breedste keuze in maten: twee, vier en zes kanalen. Dit zijn echte led-dimmers die al vanaf twee watt werken, met automatische lastherkenning en de mogelijkheid kanalen te koppelen voor een zwaardere groep.
Jung
Led-dimmers in twee en vier kanalen, met KNX Secure. Je installateur kan het dimprincipe hier ook handmatig vastzetten, wat handig is als de automatiek er bij een gemengde groep niet uitkomt.
Hager
Een zelflerende dimmer met vier kanalen van 300 watt, met KNX Secure. Zelflerend betekent dat het apparaat bij het inschakelen meet wat eraan hangt en zelf de juiste manier van dimmen kiest.
Zoek je iets wat er niet bij staat? Wij kunnen vrijwel het hele assortiment van deze merken leveren, ook artikelen die niet in de webshop staan. Laat weten wat voor verlichting je hebt, dan zoeken we uit wat erbij past.
Verwante categorieën
Past deze manier van dimmen niet bij jouw verlichting? Hieronder staan de andere twee, plus de categorieën die het dichtst bij deze pagina liggen.
- DALI Digitale aansturing over een eigen busje, per zone of per armatuur, met kleur en instelbaar wit.
- 1-10 volt Besturing voor armaturen die een eigen voorschakelapparaat met een stuuringang hebben.
- Alle KNX dimoplossingen De drie manieren van dimmen naast elkaar, met de verschillen op een rij.
- Gira Alle dimoplossingen van Gira bij elkaar: dimactoren, DALI en 1-10 volt.
- ABB Busch-Jaeger Alle dimoplossingen van ABB bij elkaar, van led-dimmers tot DALI-gateways.
- Jung Alle dimoplossingen van Jung bij elkaar, allemaal KNX Secure.
- Hager De zelflerende dimmer en de DALI-gateway van Hager.
- Schakelen Schakelactoren voor verlichting, stopcontacten en pompen.
- KNX bedieningsapparaten De tastsensoren en drukcontacten waarmee je dimt.
- Voedingen De busvoeding en de hulpvoedingen voor je installatie.
- Alle KNX producten Het volledige KNX-assortiment, van actoren en sensoren tot buskabel.
Veelgestelde vragen over KNX dimactoren
Wat is een dimactor?
Het apparaat in je meterkast dat de lichtsterkte regelt. Hij zit op de DIN-rail en knijpt de netspanning naar je lamp af. Je tastsensor aan de wand schakelt zelf niets; die stuurt alleen een bericht over de KNX-bus en de dimactor doet het werk.
Hoeveel kanalen heb ik nodig?
Eén per lichtgroep die je apart wilt kunnen dimmen. Tel dus geen kamers maar lichtgroepen: een woonkamer met spots, een eettafellamp en een leeslamp is al drie kanalen. Loop je plattegrond langs en zet per ruimte op wat los moet kunnen.
Waarom flikkert mijn ledverlichting op lage stand?
Meestal omdat er te weinig vermogen aan het kanaal hangt. Een gewone dimactor werkt pas vanaf ongeveer 20 watt en drie ledspots van 5 watt halen dat niet. Andere oorzaken zijn een verkeerd dimprincipe of een ledlamp die wel dimbaar heet maar slecht samenwerkt met fasedimmers.
Wat is het minimumvermogen?
Bij een gewone universele dimactor rond de 20 watt. Bij een speciale led-dimmer ongeveer 2 watt, en dat is precies waarom die apparaten er zijn. Heb je kleine groepjes van twee of drie spots, dan is zo'n led-dimmer de oplossing.
Blijft mijn lamp zwak nagloeien nadat ik hem uitzet?
Dat is een klassiek symptoom van te weinig belasting op het kanaal, of van een ledlamp die niet goed samengaat met de dimmer. Het is geen defect en het is ook niet gevaarlijk, maar het is wel op te lossen: meer lampen op dat kanaal, of een dimmer die geschikt is voor kleine ledbelasting.
Kan ik alle ledlampen dimmen?
Nee, alleen lampen waarop uitdrukkelijk dimbaar staat. Een niet dimbare ledlamp aan een dimactor gaat flikkeren en de driver gaat er op termijn aan kapot. Kijk daarnaast of de fabrikant fase-afsnijding noemt, want dat is wat de meeste ledlampen willen.
Waarom dimt mijn ledlamp niet verder dan tien procent?
Dat is een eigenschap van de lamp, niet van de dimactor. Goedkopere ledlampen hebben een beperkt dimbereik en springen onder een bepaalde stand gewoon uit. Wil je echt naar heel laag kunnen dimmen, kijk dan naar de opgave van de lampfabrikant of naar DALI.
Mag ik verschillende soorten lampen op één kanaal hangen?
Liever niet. Een kanaal kan maar één manier van dimmen gebruiken, dus ledspots samen met een halogeenlamp op dezelfde uitgang levert vrijwel altijd problemen op. Houd per uitgang één soort verlichting aan.
Kan ik twee kanalen aan elkaar koppelen?
Bij de meeste dimactoren wel. Heb je één groep die zwaarder is dan een kanaal aankan, dan koppel je er twee. Je levert daarmee een kanaal in, maar je hoeft geen apart zwaar apparaat te kopen. Je installateur stelt dat in.
Wat betekent zelflerend of universeel?
Dat het apparaat bij het inschakelen meet wat eraan hangt en zelf de juiste manier van dimmen kiest. Dat scheelt instelwerk en voorkomt de klassieke fout van een verkeerd dimprincipe. Je installateur kan het ook handmatig vastzetten als de automatiek er niet uitkomt.
Werkt het licht nog als de KNX-bus uitvalt?
Je kunt in elk geval bijsturen. Op de dimactor zitten knoppen waarmee je een kanaal direct aan of uit zet, ook zonder busspanning. Zolang er netspanning op het apparaat staat, krijg je zo altijd nog licht.
Wanneer kies ik beter voor DALI?
Bij veel losse armaturen, bij verlichting waarvan de indeling nog kan veranderen, bij kleur of instelbaar wit, en bij kleine groepjes spots waar je onder het minimumvermogen zakt. Bekijk daarvoor onze DALI-oplossingen.
Kan ik een dimmer van het ene merk met knoppen van een ander merk gebruiken?
Ja, want KNX is een open standaard. Een dimactor van het ene merk luistert prima naar een tastsensor van het andere. Waar je wél aan het merk vastzit, zijn de eigen systemen die naast KNX bestaan, zoals Gira One.
Kan ik dit zelf installeren?
Nee. Deze apparaten zitten op 230 volt in de verdeler, en dat is werk voor een erkend installateur. Het programmeren gaat bovendien met ETS, de betaalde standaardsoftware van KNX. Bekijk onze installatieservice en programmering als je dat wilt uitbesteden.
Hoeveel ruimte neemt dit in mijn verdeler in?
Reken op vier tot acht modules per apparaat, afhankelijk van het aantal kanalen. Tel daar je schakelactoren, aardlekautomaten en de busvoeding bij op. Een verdeler die achteraf te klein blijkt is een dure ingreep, dus reken het vooraf door of laat ons het doen.
Bekijk het in onze showroom
Of een lamp mooi wegdimt of op tien procent begint te knipperen, zie je pas als het brandt. In onze showroom in Capelle aan den IJssel laten we verschillende combinaties van armatuur en dimmer zien, zodat je weet wat je koopt.
Voor uitgebreid advies raden we aan vooraf een afspraak te maken, zodat we rustig de tijd voor je kunnen nemen.
Hulp nodig bij het kiezen van de juiste dimmer?
Stuur ons een lijst met je verlichting: hoeveel armaturen per ruimte, welk vermogen per stuk en welk merk lamp of driver. Dan zeggen wij hoeveel kanalen je nodig hebt, of je aan het minimumvermogen komt en welke dimactor past.
Bekijk onze dienst domotica samenstellen, of onze installatieservice en programmering. Werkt er al iets niet meer, kijk dan bij onderhoud, storing en uitbreiding. Je kunt ook gewoon contact met ons opnemen.
Van één zwaar kanaal tot zes losse lichtgroepen, met led-dimmers die al vanaf twee watt werken.
Bekijk alle dimactoren Laat het samenstellen Contact opnemen